Arthur Schnitzler, Φυγή στο σκοτάδι

 

Η αριστουργηματική αυτή νουβέλα ολοκληρώθηκε το 1917 και χρειάστηκε να περάσουν 14 χρόνια ώσπου να δεχτεί ο κορυφαίος Αυστριακός Άρτουρ Σνίτσλερ να προχωρήσει στην έκδοσή της. Έχουμε να κάνουμε με ένα κείμενο κλειδωμένου συρταριού και κλειστής καρδιάς, κυριολεκτικά και μεταφορικά.  Η γραφή της ιστορίας και το πλάσιμο των χαρακτήρων δημιούργησαν έντονη ασφυξία στον Σνίτσλερ, μιας και πρόκειται για έργο με αυτοβιογραφικά στοιχεία και πλήρους ταύτισης του συγγραφέα με τους ήρωές του. Και εκτός της ασφυξίας υπήρξαν αμφιβολίες, συνεχής τάση αλλαγών στο περιεχόμενο, αυτοκριτική. Υπήρξε η εσωτερική νύχτα σε συνδυασμό με το σκούρο μπλε χρώμα που χύνεται σαν μελάνι σε άγρια θάλασσα.

Κεντρικός ήρωας, ο Ρόμπερτ (alter ego του Σνίτσλερ) που μάχεται σε δύο στρατόπεδα την ίδια στιγμή: στην απέραντη - σχεδόν παθολογική - αγάπη του για τον αδελφό του, Όττο, και στα συμπλέγματα κατωτερότητας απέναντί του. Δαίμονες, σκιές και μανία καταδίωξης φυτρώνουν διάσπαρτα σαν αγριόχορτα στο μυαλό του Ρόμπερτ που, ενώ προσπαθεί να πορεύεται εύρυθμα, ουσιαστικά πλάθει μια νοσηρή πραγματικότητα με αντίστροφους όρους. Ο φόβος καίει νου και σωθικά ως την ώρα του εναγκαλισμού της φυγής προς το σκοτάδι.

Συγκλονιστικό έργο - ανατομία της ψυχοπαθολογίας του ατόμου υπό το πρίσμα του ασυνείδητου και των ψυχικών νοσημάτων. Έρευνα στα αχαρτογράφητα νερά της ψυχής, βουτιά στον βυθό της τρέλας.

Ένα σπαρακτικό εξομολογητικό και μοναχικό πεζογράφημα για διαδρομές με μια αόρατη δηλητηριώδη σκόνη που η επίδρασή της είναι μοιραία και καταστροφική.
 

Εισαγωγή, επίμετρο και μετάφραση από τον Αλέξανδρο Ίσαρη.

 

 

Εκδόσεις Άγρα

Anna Seghers, Η εκδρομή των κοριτσιών που χάθηκαν

Η Άννα Ζέγκερς, Γερμανοεβραία συγγραφέας, κομμουνίστρια και αγωνίστρια για την διατήρηση μνήμης, έγραψε αυτή τη συνταρακτική νουβέλα όντας εξόριστη στο Μεξικό το 1943. Η φωνή και το σώμα της περιφέρονται κάτω από τον καυτό ήλιο, από το μικρό χωριό της εξορίας της σε μια ερημιά. Πίσω από ένα ερημικό σπίτι, ένας λευκός τοίχος, ένας κήπος με πυκνή βλάστηση κι ύστερα ο ήχος μιας τραμπάλας, παιδικές φωνές, το άκουσμα του ονόματος της αφηγήτριας όπως κάποτε, παλιά.
 

Πρόσωπα και μνήμες σε αναγέννηση, σαν σε παραίσθηση οι τόποι της παιδικής ηλικίας ζωντανεύουν. Οι δεκαπέντε συμμαθήτριες και φίλες της Άννας-Νέττυ σαν άνθη που ξεπετάγονται στο πρώτο ξύπνημα της άνοιξης. Τα γέλια τους, η αθωότητα, οι πλεξούδες τους (που έχουν συμβολικό χαρακτήρα μιας και αποτελούν αναφορά στο Ολοκαύτωμα και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης), τα πρώτα τους σκιρτήματα με τα αγόρια σε μια σχολική εκδρομή στον Ρήνο. Κι εκεί ακριβώς, μπαίνουν σκοτεινά  εμβόλιμα πλάνα, η προδοσία και ο τρόμος που ήρθαν αργότερα. Δύο κόσμοι σε πλήρη σύγκρουση, οι ειδυλλιακές εικόνες του παρελθόντος και η βιαιότητα του μετά.  Σ' εκείνη την εκδρομή, η δασκάλα-συνοδός είχε ζητήσει από την Άννα να γράψει μια έκθεση με θέμα την εκδρομή. Και η Άννα το έκανε έπειτα από χρόνια, αρνούμενη να παραδοθεί στο χρόνο, θέλοντας να δαμάσει το ρεύμα του.
 

Η παραληρηματική νευρώδης και, παράλληλα, λυρική γραφή της Ζέγκερς είναι αγώνας ενάντια στη λήθη, είναι ένας φόρος τιμής στη συντριβή της νιότης και σε ό,τι αντιστάθηκε και χάθηκε.
 

Μια νουβέλα μελέτη για το ατομικό και συλλογικό τραύμα και του αγώνα για επιβίωση.

 

Εισαγωγή της Christa Wolf και επίμετρο με συνέντευξη του Pierre Radvanyi, γιου της Άννας Ζέγκερς.
 

Εξαίρετη μετάφραση από τον Γιώργο Δεπάστα.

 

Εκδόσεις Άγρα