Joseph Roth, Ο τυφλός καθρέφτης

 

Ανάμεσα στο σπουδαίο, εκτεταμένο και πολυποίκιλο έργο του κορυφαίου Αυστριακού συγγραφέα Γιόζεφ Ροτ - έργο που τα τελευταία χρόνια διαβάζουμε σε προσεγμένες μεταφράσεις στη γλώσσα μας -, "Ο τυφλός καθρέφτης", μικρής έκτασης, θαυμαστής δομής, που ανήκει στα πρώιμα κείμενα του διανοητή και λογοτέχνη, μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κριτική σε αυτόν τον καλαίσθητο τόμο και "συγκατοικεί" με τη νουβέλα "Απρίλης - Μια ιστορία αγάπης". Δυο υποδειγματικές νουβέλες των νεανικών χρόνων του Ροτ - δημοσιεύτηκαν το 1925 μετά το περίφημο "Ο ιστός της αράχνης" του 1923 - που αναδεικνύουν το χάρισμά του να φιλοτεχνεί με τα πιο ζεστά χρώματα της παλέτας του ανθρώπινα πορτρέτα καθώς και τοπία και την ιστορία μιας πόλης, μιας επαρχίας ή μιας χώρας. Πορτρέτα ανθρώπων μοναχικών, σχεδόν περιθωριακών, που ζουν, κινούνται και ονειρεύονται ή βουλιάζουν σε ένα πικρό σκοτεινό περιβάλλον κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.
 

Ο κριτικός λογοτεχνίας James Wood είχε δηλώσει για τον Ροτ: "Ίσως να μην υπάρχει άλλος σύγχρονος συγγραφέας που να συνδυάζει με μεγαλύτερη μαεστρία τον μυθιστορηματικό και τον ποιητικό λόγο, τον εύρωστο άφθαρτο ρεαλισμό με δυνατές αναλαμπές μεταφοράς και παρομοίωσης." .Και αυτό αποδεικνύεται έμπρακτα και στις δυο νουβέλες "Ο τυφλός καθρέφτης" και "Απρίλης" όπου η καθημερινή ζωή των χαρακτήρων, οι πόθοι, οι προσδοκίες, οι ματαιώσεις, οι αγώνες και οι τραγωδίες τους περιγράφονται με σπαρακτικό λυρισμό και ρεαλισμό ταυτόχρονα, με ειρωνεία και σοβαρότητα και εναλλαγές δράματος και υπογείου χιούμορ. Χωρίς να διαθέτουν τη μεγαλοπρέπεια, την ωριμότητα και τον επικό χαρακτήρα των κατοπινών έργων του Ροτ τα οποία και τον κατέταξαν στο βάθρο με τους σπουδαιότερους πεζογράφους του 20ου αιώνα, δεν στερούνται μεστότητας, ζεστασιάς και λαμπερής ποιητικότητας που φωτίζουν τη σκοτεινή και παγωμένη ατμόσφαιρα του μικρόκοσμου των ηρώων.

"Ο τυφλός καθρέφτης" είναι μια τρυφερή σπαραξικάρδια ιστορία ενηλικίωσης με πρωταγωνίστρια την έφηβη Φίνι, που ονειρεύεται και παρατηρεί τον κόσμο γύρω της και τον ανάστατο κόσμο μέσα της. Βιώνει με τρόμο την πρώτη της περίοδο, τα πρώτα ξυπνήματα της σάρκας και έρχεται αντιμέτωπη με μικρές και μεγάλες παγίδες. Με εναλλαγές από το τρίτο πρόσωπο ενικού αριθμού σε πρώτο πληθυντικό, ο Ροτ με αξιοθαύμαστη επιδεξιότητα χτίζει λέξη λέξη της ανάσες και τα αβέβαια βήματα της ηρωίδας του στον έρωτα. Με ελεγειακή τρυφερότητα παρατηρεί  την αγωνία της να κερδίσει μια θέση στον κόσμο, να υποδέχεται την επιστροφή του πατέρα της από τον πόλεμο, να βαδίζει πλάι του. Η Φίνι αντικρίζει τις παρουσίες και τις απουσίες του έρωτα, αφουγκράζεται τη μουσική του "που περιέχει τους ήχους όλου του κόσμου", αμφιταλαντεύεται στο πριν, στο τώρα, στο μετά. Φοράει νούφαρα στα μαλλιά και ανεβαίνει τα σκαλοπάτια προς τα σύννεφα. Έρημη, αθώα, ένοχη.
 

"Ο Απρίλης" είναι το χρονικό μιας αγάπης, είναι μια ιστορία που γράφτηκε για ένα μονάχα βλέμμα, είναι ένα ποίημα για προσδοκίες ανεκπλήρωτες και για τον παλιό κόσμο που δεν χωράει στον καινούργιο. Ο ήρωας του "Απρίλη" είναι ένας μοναχικός άντρας που φτάνει σε μια επαρχιακή πόλη μια απριλιάτικη νύχτα. Οι άνθρωποι γύρω του κουβαλούν πεπρωμένα ή είναι οι ίδιοι πεπρωμένα: ο ταχυδρόμος, ο πανδοχέας, ο επίσκοπος, ο αμαξάς, η Άννα - που ο ήρωας ερωτεύεται - , ο υπάλληλος του σιδηροδρόμου, ο σερβιτόρος Ίγκνατς, το φάντασμα του παλιού φίλου Άμπελ και "το κορίτσι στο παράθυρο" που αστράφτει από ομορφιά, που χαμογελά και που ανάβει φλόγα στην καρδιά και στο νου του αφηγητή. Ώσπου να φτάσει η 28η  Μαΐου και η αναβλητικότητα θα γίνει φυγή κι ένα τελευταίο βλέμμα φανερώνει τη ζωή που τρέχει και τραντάζεται πάνω στις ράγες.
 

Ο Γιώργος Δεπάστας, εμπειρότατος και με μακρά θητεία στη μετάφραση εμβληματικών έργων της παγκόσμιας δραματουργίας, παρέδωσε στα δυο μυθιστορήματα μικρού μήκους του Ροτ μια υποδειγματική μετάφραση, φωτίζοντας την ποίηση των λέξεων, των εικόνων και της υπνωτιστικής γοητείας της γλώσσας του.

 

 

Εκδόσεις  Κριτική

Thomas Bernhard, Βαδίζοντας

 

Ο ανώνυμος αφηγητής αυτής της σπουδαίας νουβέλας περπατούσε με τον φίλο του, Όλερ, μόνο τις Τετάρτες ενώ τώρα, τώρα που ο κοινός τους φίλος Κάρερ οδηγήθηκε στην παράνοια και βρίσκεται έγκλειστος στο ψυχιατρείο του Στάινχοφ, ο αφηγητής βαδίζει παρέα με τον Όλερ και τις Δευτέρες. Άλλοτε προς τα δυτικά κι άλλοτε προς τα ανατολικά, άλλοτε πιο αργά κι άλλοτε πιο γρήγορα, οι δυο τους, βαδίζοντας, συζητούν για διάφορα θέματα και πάντα καταλήγουν να μιλούν για τον Κάρερ που, κι εκείνος, παλιότερα, βαδίζοντας, συζητούσε ενώ παρατηρούσε τα πάντα γύρω του και και κυρίως τους ανθρώπους που πηγαινοέρχονται στο κέντρο της πόλης, πάντα ίδιοι, με τις ίδιες κινήσεις, τα ίδια βλέμματα, τα ίδια μισοκρυμμένα ψέματα,τις ίδιες μισοειπωμένες αλήθειες, τις πικρές παραδοχές, τους ίδιους σταυρούς στην πλάτη, τα ίδια πάθη και δράματα.

Βαδίζοντας στην Κλοστερνοϊμπουργκερστράσε, οι άνθρωποι συναντούν την αθλιότητά τους, την κοιτούν κατάματα κι ύστερα της γυρίζουν πλάτη για να συνεχίσουν την προσπάθεια στη ζωή που λέγεται ζωή.
 

Κανείς δε μπορεί να φύγει από την Κλοστερνοϊμπουργκερστράσε γιατί αφού δεν έφυγαν νωρίς, είναι πολύ αργά για να φύγουν και αναρωτιούνται γιατί δεν μπόρεσαν να φύγουν την κατάλληλη στιγμή, σύμφωνα με τον Κάρερ.  Ο δρόμος της Κλοστερνοϊμπουργκερστράσε είναι γερασμένος, κουρασμένος, παραιτημένος, ήσυχος σαν σφραγισμένος τάφος, κατά τον Κάρερ, και όλα είναι ανυπόφορα και είναι τέχνη να υποφέρει κανείς το ανυπόφορο και να επιβιώνει απέναντι στα γεγονότα.
 

Βαδίζοντας, με την Ιστορία στο φόντο σε αλληλουχία θολωμένων πλάνων, ο Όλερ μιλά μέσω φράσεων και συλλογισμών του Κάρερ για τον Κάρερ, για την ανθρώπινη σκέψη, για την απουσία της νόησης, για το έγκλημα να φέρνει κανείς ένα παιδί στον κόσμο, για τις συνέπειες του μακρινού ταξιδιού των σκέψεων, για την παραφροσύνη της Ιστορίας, για την αυτοκτονία του χημικού Χολενστάινερ και την επίδρασή της στον ευαίσθητο ψυχισμό του Κάρερ, για την αδιαφορία της πολιτείας προς τους ιδιοφυείς, για την επανάληψη συμπεριφορών, για τη σχέση μεταξύ βαδίσματος και σκέψης,  για την κατάρρευση του Κάρερ μέσα σε ένα κατάστημα ρούχων, για εκείνους που περπατούν αργά και σκέφτονται ταχύτατα και για εκείνους που περπατούν ταχύτατα και σκέφτονται αργά, για τα ανθρώπινα κεφάλια που αδειάζουν το περιεχόμενό τους όπου βρουν και προκαλούν δυσωδία και παράνοια στον κόσμο.
 

Με τη χρήση της επανάληψης, των παραλληλισμών και της διεισδυτικής εσωτερικής θέασης στα ανθρώπινα πράγματα, ο Τόμας Μπέρνχαρντ, αυτός ο εξέχων Αυστριακός πεζογράφος, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας, με το τόσο χαρακτηριστικό του ύφος και με το τόσο έντονο αποτύπωμά του στη γερμανική πεζογραφία, με την ίδια φωνή να αφηγείται σχεδόν την ίδια ιστορία από διαφορετική οπτική γωνία σε κάθε του έργο, φανατικός παρατηρητής και ανατόμος ακριβείας των ανθρώπων, διαθέτει γραφή που αποκαλύπτει τη ροή του αίματός τους, τον παλμό της καρδιάς τους, το μπερδεμένο κουβάρι της σκέψης τους. Οι ήρωες του Μπέρνχαρντ είναι εμμονικοί, συγκρούονται με τον κόσμο και την αλήθεια και ο εαυτός τους τελικά τους συντρίβει.
 

Η έντονη τάση κριτικής, η παραληρηματική κυνική αφήγηση, η ανάλυση και η αυτοανάλυση, η κοινωνική απομόνωση, η τραγωδία της ύπαρξης και ο θάνατος είναι τα κυρίαρχα στοιχεία του "Βαδίζοντας" καθώς και τα βασικά θέματα με τα οποία ο Μπέρνχαρντ καταπιάστηκε στο σύνολο του έργου του.  Μετά τη συλλογή διηγημάτων "Πρόζα" και τα θεατρικά έργα "Πλατεία ηρώων" και "Ρίττερ, Ντένε. Φος", οι εκδόσεις Κριτική μόλις εξέδωσαν αυτή τη συγκλονιστική νουβέλα, που πρωτοκυκλοφόρησε το 1971. Δύσκολη η αναμέτρηση με τη μεταφορά του πυκνού λόγου του Μπέρνχαρντ στη γλώσσα μας αλλά η Μαρία Γκεγκοπούλου με τη μετάφρασή της τα κατάφερε θαυμάσια.
 

Η νουβέλα "Βαδίζοντας" δεν έχει γραμμική αφήγηση, δεν χωρίζεται σε κεφάλαια και παραγράφους, έχει μακροπερίοδο λόγο με εναλλαγές κωμικού και τραγικού. Είναι ένα ορμητικό ποτάμι λέξεων και συλλογισμών που σε προκαλεί και σε παρασύρει ώσπου τα ορμητικά νερά σε ξεβράζουν σε έρημη στεριά και στέκεσαι ξέπνοος να έχεις για ανάσα την ασθματική ανάσα του Μπέρνχαρντ και των ηρώων του, οι οποίοι, βαδίζοντας, έχουν θέα προς τη λάθος πορεία  του κόσμου και την κωμική τραγωδία του.

 

Εκδόσεις Κριτική

Χέρμαν Ούνγκαρ, Η τάξη

"Η τάξη" κυκλοφόρησε το 1927 και μεταφράστηκε στα ελληνικά το 1988. Ένα αριστουργηματικό αλληγορικό μυθιστόρημα για την εξουσία και την παράνοια, για τα ψυχολογικά συμπλέγματα, για τα παιδικά χρόνια που σέρνουμε μαζί μας όπως τις βαριές αλυσίδες στα πόδια του ένας κατάδικος, για τα παιχνίδια ανωτερότητας, δύναμης και εκδίκησης.   Με επιρροές από το κίνημα του εξπρεσιονισμού και της ψυχανάλυσης, ο Ούνγκαρ, ολιγογράφος λόγω του σύντομου βίου του, δημιούργησε ένα κορυφαίο έργο της γερμανόφωνης πεζογραφίας που δυστυχώς πέρασε σχεδόν απαρατήρητο και, οπωσδήποτε, αξίζει προσοχής, εξόδου από τη λήθη και δεύτερης ζωής.
 

Κεντρικός ήρωας είναι ο Γιόζεφ Μπλάου, δάσκαλος, νευρωτικός, ανασφαλής, καχύποπτος, με έντονο το αίσθημα κατωτερότητας λόγω των φτωχικών του παιδικών χρόνων απέναντι στους μαθητές του, γόνους εύπορων οικογενειών. Δίνει καθημερινή μάχη ώστε να αποφύγει το παραμικρό λάθος που θα τον γελοιοποιήσει στα μάτια των απείθαρχων, επηρμένων μαθητών. Επιβάλλει αυστηρό καθεστώς για να τους υποτάξει και να νικήσει τους φόβους του, έχει εμμονή με την τάξη και την πειθαρχεία, ζει με τον τρόμο ότι οι νεαροί μαθητές θα τον κατασπαράξουν στο πρώτο δείγμα αδυναμίας. Φοβάται το απροσδόκητο, αποφεύγει τις πολλές κουβέντες μιας και οι λέξεις ή οι πράξεις μπορούν να εμπεριέχουν σπόρο για λέξεις ή πράξεις που οδηγούν στην καταστροφή. Παντού νιώθει μια αόρατη απειλή, έναν αγύρτη εχθρό, μια υπόγεια συνωμοσία σε βάρος του. Μια μόνιμη εσωτερική πάλη σε συνδυασμό με τον γάμο του που παρουσιάζει σημάδια κατάρρευσης.
 

Ο κλοιός σφίγγει περισσότερο: ένα γραμμάτιο, ένα μυστικό, ένας κύκλος ανθρώπων ανεπιθύμητων, μια αυτοκτονία, η τάξη που ανατρέπεται και η γέννηση του γιου του Γιόζεφ, ένα ακόμα βάρος.
 

Ο παιδικός φίλος του Γιόζεφ, ο Μοντλίτσκι, μια μεφιστοφελική φιγούρα, ένας δολοφόνος με πεντακάθαρα χέρια, προσφέρει λύσεις με μοιραία αποτελέσματα. Η επιθυμητή τάξη μετατρέπεται σε πλήρη αταξία.
 

Εφιαλτική, νοσηρή και καφκική ατμόσφαιρα σε ένα σπουδαίο κλασικό διαχρονικό κείμενο. Ο Ούνγκαρ εισχώρησε στις πιο στενές διόδους του μυαλού των ηρώων του και αποκάλυψε σκέψεις που άλλοι θα προτιμούσαν να αφήσουν βαθιά θαμμένες.
 

Η Μαρία Αγγελίδου μετέφρασε εξαιρετικά ένα συγκλονιστικό έργο που θα ήταν ευχής έργον η σύντομη επανέκδοσή του.

 

 

Εκδόσεις Νεφέλη

Φραντς Κάφκα, Ο Μπλούμφελντ, ένας γηραιός εργένης

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"η βαλίτσα" μόλις έκανε την εμφάνισή της στον εκδοτικό χάρτη κρύβοντας στο εσωτερικό της ένα πανάκριβο δώρο - κείμενο της παγκόσμιας πεζογραφίας. Ανολοκλήρωτο έργο, "Ο Μπλούμφελντ", πλήρες νοημάτων μέσα στη μικρή του έκταση, με το αμίμητο ύφος του Κάφκα και τις έντονες πινελιές που δημιουργούν ένα έργο τέχνης με επίκεντρο την προσωπική και επαγγελματική ζωή των ανθρώπων και με φόντο τους μηχανισμούς εξουσίας και περιστρεφόμενους εφιάλτες.
 

Ήρωας του παρόντος σπαράγματος είναι ο Μπλούμφελντ που διάγει βίο τακτοποιημένο και μονήρη. Έχει τα πάντα υπό τον έλεγχό του, ώσπου εισβάλλει στη ζωή του το παράλογο και τα πάντα παραλύουν σταδιακά.
 

Η αρχική επιθυμία για απόκτηση σκύλου εξαϋλώνεται σχεδόν όταν δύο μικρές μπάλες μπαίνουν στο διαμέρισμα του γηραιού εργένη και παίζουν μπροστά του ένα ασυνήθιστο παιχνίδι: αναπηδούν, οπισθοχωρούν, τον πλησιάζουν, τον ακολουθούν, κοιμούνται και ξυπνούν μαζί του. Ο ήχος τους προκαλεί μια σειρά ήχων και χτυπημάτων σε όλο το εσωτερικό του διαμερίσματος. Ο Μπλούμφελντ επιθυμεί να απαλλαγεί από αυτό το παράξενο ζευγάρι!  Κι ύστερα είναι και η δουλειά του στο εργοστάσιο λευκών ειδών: ο εργοστασιάρχης, οι πενήντα ράφτρες και οι δύο νέοι παρατρεχάμενοι που γίνονται οι ημερήσιοι εφιάλτες του κεντρικού ήρωα.
 

Σε αντίθεση με άλλα έργα του Κάφκα, στον Μπλούμφελντ κυριαρχούν τα κωμικά και γκροτέσκο στοιχεία χωρίς να λείπει η αίσθηση πνιγμού και απομόνωσης.
 

Αλληγορικό κείμενο πολλαπλής ανάγνωσης, σε δίγλωσση υπερφροντισμένη έκδοση που διαθέτει επίσης QR codes για σκανάρισμα με κινητό και ακρόαση του έργου από το διαδίκτυο.
 

Ο Αλέξανδρος Κυπριώτης, σπουδαίος τεχνίτης της μετάφρασης, έκανε θαύματα, για μια φορά ακόμα, σε μετάφραση, εισαγωγή και επίμετρο. Και αν "το ασυνήθιστο έχει τα όριά του", θα ευχηθούμε στην "βαλίτσα" του Κυπριώτη να μας επιφυλάσσει λογοτεχνικές εκπλήξεις χωρίς όρια.

 

η βαλίτσα / εκδόσεις

Clemens J. Setz, Η παρηγοριά των στρογγυλών πραγμάτων

Για πρώτη φορά μεταφρασμένος στα ελληνικά ο Clemens J. Setz, γεννημένος στην Αυστρία, πολυβραβευμένος, θεωρείται από τους πιο σημαντικούς, ευφυείς, δυναμικούς συγγραφείς της νέας γενιάς της γερμανόφωνης πεζογραφίας. Κι αυτό ακριβώς διαπιστώνουμε έχοντας διαβάσει την παρούσα εκρηκτική συλλογή διηγημάτων του, που μόλις πρόσφατα κυκλοφόρησε στη σειρά Aldina των εκδόσεων Gutenberg σε έξοχη μετάφραση του Χρήστου Αστερίου.

Είκοσι διηγήματα - φωτογραφικά στιγμιότυπα ενός κόσμου σε πτώση στο χάος. Καθημερινοί άνθρωποι στα όρια της παραφροσύνης, αλλοπρόσαλλοι, ικανοί να διαβάσουν τα σημάδια πίσω από ήχους και ρωγμές, βαδίζουν στην κόψη του ξυραφιού, μιλάνε με το παρελθόν, ρίχνουν κέρματα στην προσωπική τους άβυσσο, ντύνονται ρόλους άλλων, ζουν στην άγνοια, στη μοναξιά, στον πανικό, στη βαναυσότητα και γυρεύουν λύτρωση.
 

Ένας πατέρας μοιράζεται τον πόνο και το αδιέξοδο των κρίσεων πανικού με τους δύο μικρούς γιους του. Ένας άντρας δαμάζει τους φόβους του παρατηρώντας άγνωστα πρόσωπα στους καθρέφτες των ασανσέρ. Ένας νεαρός ερωτεύεται μια τυφλή που όλες οι επιφάνειες του σπιτιού της είναι καλυμμένες από βωμολοχίες. Μια μητέρα μαθαίνει κιθάρα στον νεκρό γιο της, τον περιποιείται κι έπειτα καλεί ξένους άνδρες για ένα one-night stand δίπλα στο πτώμα του παιδιού.
 

Ένας γιατρός ανάβει γιορτινό προβολέα για χάρη ενός άρρωστου κοριτσιού.
 

Αυτοί είναι μόνο μερικοί από τους ήρωες του Setz. Όλοι τους, από το πρώτο έως το τελευταίο διήγημα, παλεύουν μανιασμένα να αποφύγουν τις αμβλείες γωνιές της ύπαρξής τους και να παρηγορηθούν από την όποια στρογγυλότητα των πραγμάτων.
 

Ο Setz γράφει λυρικά και ωμά, ριζοσπαστικά τρυφερά, παίζει ακραία με λέξεις, έννοιες και μεταφορές, ψηλαφεί πόντο πόντο το σώμα της παράνοιας και μας ταξιδεύει στο σκοτεινό σύμπαν των ψυχαναγκαστικών διαταραχών.
 

Βιρτουόζος αφηγητής της καθημερινότητας του παραλόγου και του επισφαλούς κόσμου της ανθρώπινης συνθήκης, με εξωφρενικά εκπληκτικούς γλωσσικούς σχηματισμούς που φανερώνουν υπαινιγμούς και κλείσιμο ματιού σε Κάφκα, Πίντσον και Γουάλας.

 

 

Μετάφραση: Χρήστος Αστερίου

Εκδόσεις Gutenberg

Arthur Schnitzler, Φυγή στο σκοτάδι

 

Η αριστουργηματική αυτή νουβέλα ολοκληρώθηκε το 1917 και χρειάστηκε να περάσουν 14 χρόνια ώσπου να δεχτεί ο κορυφαίος Αυστριακός Άρτουρ Σνίτσλερ να προχωρήσει στην έκδοσή της. Έχουμε να κάνουμε με ένα κείμενο κλειδωμένου συρταριού και κλειστής καρδιάς, κυριολεκτικά και μεταφορικά.  Η γραφή της ιστορίας και το πλάσιμο των χαρακτήρων δημιούργησαν έντονη ασφυξία στον Σνίτσλερ, μιας και πρόκειται για έργο με αυτοβιογραφικά στοιχεία και πλήρους ταύτισης του συγγραφέα με τους ήρωές του. Και εκτός της ασφυξίας υπήρξαν αμφιβολίες, συνεχής τάση αλλαγών στο περιεχόμενο, αυτοκριτική. Υπήρξε η εσωτερική νύχτα σε συνδυασμό με το σκούρο μπλε χρώμα που χύνεται σαν μελάνι σε άγρια θάλασσα.

Κεντρικός ήρωας, ο Ρόμπερτ (alter ego του Σνίτσλερ) που μάχεται σε δύο στρατόπεδα την ίδια στιγμή: στην απέραντη - σχεδόν παθολογική - αγάπη του για τον αδελφό του, Όττο, και στα συμπλέγματα κατωτερότητας απέναντί του. Δαίμονες, σκιές και μανία καταδίωξης φυτρώνουν διάσπαρτα σαν αγριόχορτα στο μυαλό του Ρόμπερτ που, ενώ προσπαθεί να πορεύεται εύρυθμα, ουσιαστικά πλάθει μια νοσηρή πραγματικότητα με αντίστροφους όρους. Ο φόβος καίει νου και σωθικά ως την ώρα του εναγκαλισμού της φυγής προς το σκοτάδι.

Συγκλονιστικό έργο - ανατομία της ψυχοπαθολογίας του ατόμου υπό το πρίσμα του ασυνείδητου και των ψυχικών νοσημάτων. Έρευνα στα αχαρτογράφητα νερά της ψυχής, βουτιά στον βυθό της τρέλας.

Ένα σπαρακτικό εξομολογητικό και μοναχικό πεζογράφημα για διαδρομές με μια αόρατη δηλητηριώδη σκόνη που η επίδρασή της είναι μοιραία και καταστροφική.
 

Εισαγωγή, επίμετρο και μετάφραση από τον Αλέξανδρο Ίσαρη.

 

 

Εκδόσεις Άγρα

Άρθουρ Σνίτσλερ, Πεθαίνοντας

 

Ο έρωτας κι ο θάνατος είναι τα δύο θέματα με τα οποία καταπιάστηκε και έβαλε στο μικροσκόπιο των έργων του ο Άρθουρ Σνίτσλερ, αυτός ο μέγας ανατόμος της βιεννέζικης κοινωνίας της εποχής του. Ανατόμος κυρίως της ανθρώπινης ψυχής και των παθών της, της επιθυμίας της για δραπέτευση προς την ελευθερία και το φως.
 

Μια φαινομενικά απλή ιστορία είναι η ιστορία του "Πεθαίνοντας": ένα νεαρό ζευγάρι ερωτευμένων έρχεται ξαφνικά αντιμέτωπο με την παγωμένη παρουσία του θανάτου.
 

Ο Φέλιξ μαθαίνει ότι είναι βαριά άρρωστος και ανακοινώνει στην αγαπημένη του Μαρί ότι δεν έχει παρά μερικούς μήνες ζωής μπροστά του.  Εκείνη λυγίζει σαν κλαδί αδύναμο, αδυνατεί να αποδεχτεί την αλήθεια, δεν μπορεί να φανταστεί τον εαυτό της δίχως τον λατρεμένο της Φέλιξ. Του ορκίζεται ότι θα πεθάνει μαζί του όταν εκείνος της το ζητά. Βαθιά ερωτευμένη και αφοσιωμένη, η Μαρί αποφασίζει να τους βρει ο θάνατος μαζί.
 

Ταξιδεύοντας, αντικρίζοντας ειδυλλιακές εικόνες της φύσης που, είτε μαραίνεται είτε ανθίζει, ακτινοβολεί ομορφιά, αντικρίζοντας τη ζωή έξω από ένα παράθυρο να λαμπυρίζει σαν θάλασσα στον ήλιο, η Μαρί αλλάζει γνώμη.
 

Η ζωή αρχίζει να την κερδίζει, να την συγκινεί, να την στροβιλίζει στα βήματα ενός βιεννέζικου βαλς.
 

Κι εκεί αρχίζει ένα αέρινο ψυχολογικό παιχνίδι που ,ενίοτε, γίνεται ψυχρός άνεμος. Κι ο φόβος, και χέρια που προσπαθούν να πιαστούν από ό,τι ζωντανό μακριά από τη θανατερή σκιά.
 

Λιτή γραφή γεμάτη υπαινιγμούς και λεπτή ειρωνεία, αριστοτεχνικές περιγραφές τοπίων, φύσης, βίου και μεταβαλλόμενων συναισθημάτων.
 

Πρώτη νουβέλα του Άρθουρ Σνίτσλερ, δημοσιεύτηκε το 1892 και κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Νεφέλη το 1988, σε μετάφραση της Μαρίας Γεωργουσοπούλου.  Δυστυχώς εξαντλημένη η αριστουργηματική αυτή νουβέλα, αναμένουμε σύντομα μια επανέκδοσή της.

 

 

Μετάφραση: Μαρία Γεωργοσοπούλου

Εκδόσεις Νεφέλη